Met spoed naar de tandarts

Wanneer het spoed is

Spoed is het als een klacht redelijkerwijs niet kan wachten tot de praktijk weer open is, zegt de richtlijn van de KNMT (2022). Meestal gaat het om:

• veel pijn;
• een dikke wang of slikklachten met koorts;
• een tand die eruit is geslagen, of ander ernstig letsel aan je gebit;
• een wond die blijft bloeden, bijvoorbeeld na het trekken van een kies.

Een dikke wang die groter wordt, kan problemen geven met slikken of ademen. Neem daarom altijd contact op met een tandarts (KNMT). Denk je dat het levensgevaarlijk is, bel dan 112 (Thuisarts). Kinderen met veel pijn worden altijd zo snel mogelijk gezien.

Een klein afgebroken stukje tand of een vulling die eruit valt, geldt in de richtlijn niet als spoed. Dan is het advies om de volgende werkdag je eigen tandarts te bellen. Twijfel je, bel dan toch de dienstdoende tandarts.

Wie je belt

Bel eerst je eigen tandarts. Tandartsen hebben onderling geregeld dat je 's avonds, 's nachts en in het weekend bij een tandarts terechtkunt als het nodig is (KNMT). Wie er dienst heeft, hoor je op het antwoordapparaat of lees je op de website van je eigen praktijk. De dienst loopt doordeweeks meestal van 17:00 tot 08:00 uur, en het hele weekend (KNMT). De dienstdoende tandarts doet alleen wat nu nodig is, de rest doet je eigen tandarts later (KNMT).

Heb je geen eigen tandarts, bel dan een praktijk bij jou in de buurt en volg wat het antwoordapparaat of de website zegt. Ook dan helpt de dienstdoende tandarts je (KNMT).

Heb je een dikke wang met koorts, dan adviseert Thuisarts (2025) je huisarts te bellen, en de richtlijn van de KNMT (2022) noemt het een reden om de dienstdoende tandarts te bellen. Bel in elk geval vandaag nog een van de twee.

Een tand eruit door een ongeluk

Is er een blijvende tand uit de mond geslagen, volg dan zo snel mogelijk deze stappen van de KNMT en de vereniging voor endodontologie:

1. Pak de tand aan de bovenkant vast. Raak de wortel niet aan.
2. Spoel hem als het kan tien seconden af onder koud stromend water, met wortel en al.
3. Dep hem niet droog en zet hem meteen terug.
4. Lukt terugzetten niet, bewaar de tand dan in melk of in de mond, tussen de kiezen en de wang.
5. Ga meteen naar een tandarts. De kans van slagen is het grootst als de tand binnen een uur terug is geplaatst (KNMT). Volgens de richtlijn voor tandartsen gaat dat liefst binnen dertig tot zestig minuten (KNMT, 2022).

Een melktand wordt nooit teruggezet. Ga voor de zekerheid wel naar de tandarts (KNMT).

Breekt er bij een ongeluk een stuk van een tand af, bewaar het dan en ga zo snel mogelijk naar een tandarts (KNMT).

Een wond die blijft bloeden

Bloedt het na het trekken van een kies, spoel dan niet en bijt dertig minuten op een gaasje. Stopt het bloeden niet, begint het opnieuw, of gebruik je bloedverdunners, neem dan contact op met de dienstdoende tandarts (KNMT, 2022).

Tot je bij de tandarts bent

Bij veel pijn kun je een pijnstiller nemen. Begin met paracetamol, adviseert Thuisarts (2025). Hoeveel je mag nemen, staat in de bijsluiter. Iets kouds tegen je wang kan ook helpen (Thuisarts, 2026).

Neem naar de tandarts je identiteitsbewijs, je zorgpas, een lijstje van je medicijnen en een betaalmiddel mee (KNMT).

Wat spoed kost

Een behandeling bij de dienstdoende tandarts kost hetzelfde als bij je eigen tandarts (KNMT). Wel komt er 's avonds, 's nachts en in het weekend een toeslag bij, doordeweeks pas vanaf 18:00 uur (KNMT). De bedragen zijn de maximumtarieven van de NZa voor 2026 en 2027.

Een consult bij een klacht kost 's avonds of in het weekend zo hooguit €60,02 in 2026 en €61,83 in 2027, plus wat er aan je tand gebeurt.

Betaal je ter plekke, dan dien je de rekening zelf in bij je zorgverzekeraar. Of je iets terugkrijgt, hangt af van je tandartsverzekering.

Heb je nog geen eigen tandarts, dan adviseert de dienstdoende tandarts je er een te zoeken (KNMT, 2022). Je vindt de praktijken bij jou in de buurt, met telefoon en openingstijden erbij.