Een beugel

Wanneer een beugel helpt

Een beugel kan helpen als tanden scheef staan, te ver naar voren of naar achteren, als er te weinig ruimte is, of als je tanden en kiezen niet goed op elkaar passen (KNMT). Dat kan op elke leeftijd. Bij kinderen gaat het volgens de KNMT het best tussen tien en vijftien jaar, omdat de kaak dan nog groeit en zich laat bijsturen. Je kind hoeft daarvoor niet al zijn melktanden kwijt te zijn (NVvO).

Ben je volwassen, dan werkt een beugel ook, behalve als het steunweefsel rond je tanden te ver is aangetast, bijvoorbeeld door een ernstige tandvleesontsteking (parodontitis), schrijft de NVvO.

Een beugel krijg je van een orthodontist of van een tandarts voor orthodontie (KNMT). Orthodontist is een beschermde titel, alleen voor wie in het specialistenregister staat (NVvO). Ze rekenen allebei dezelfde wettelijke tarieven (NVvO), en voor een eerste consult bij de orthodontist heb je geen verwijsbrief nodig (NVvO).

Welke soorten er zijn

Het grote verschil is of je de beugel zelf in en uit kunt doen. De vaste beugel heet ook blokjesbeugel, brackets of slotjesbeugel. Uitneembaar zijn onder meer de buitenbeugel, de activator en doorzichtige aligners (NVvO).

Een slotjesbeugel verplaatst je tanden met kleine krachten, via een draad door de slotjes. Bij de controles wordt die draad bijgesteld (Ivoren Kruis, 2019).

Goedkope aligners die je online bestelt, kunnen volgens de NVvO een tand buiten het bot duwen. In het ergste geval verlies je die tand.

Hoe lang je een beugel draagt

Gemiddeld twee tot drie jaar. Hoe lang precies, hangt af van hoe ernstig de afwijking is en van je eigen medewerking (Ivoren Kruis, 2019). Meestal kom je om de vijf of zes weken terug om de beugel te laten bijstellen. Die medewerking betekent bij een uitneembare beugel vooral: dragen, en hem niet in een servetje op je dienblad laten liggen.

Eten en poetsen met een beugel

Harde dingen als pizzakorsten, pepermuntjes, wortels, noten en appels kunnen een vaste beugel kapotmaken (NVvO). Door dropjes, toffees en ander plakkerig snoep laten slotjes makkelijk los (Ivoren Kruis, 2019).

Rond de slotjes blijft ook makkelijk tandplak hangen, en dat kan blijvende verkleuring of gaatjes geven. Het Ivoren Kruis raadt daarom frisdrank en limonade af en adviseert extra goed te poetsen. Bij sommige beugels helpt een speciale tandenborstel.

Na de beugel

Is de beugel eraf, dan kunnen je tanden terugschuiven. Daarom krijg je iets dat ze op hun plek houdt (NVvO): vaak een nachtbeugel, en meestal een spalkje, een dun metalen draadje aan de achterkant van je voortanden (Ivoren Kruis, 2019).

Wat een beugel kost in 2026 en 2027

De NZa legt de maximumtarieven voor orthodontie vast. Die zijn er in drie groepen; voor de meeste mensen geldt groep A. Groep B en C zijn voor een gespleten lip, kaak of gehemelte (schisis), of een afwijking die even ernstig is.

Je betaalt een paar keer een vast bedrag: voor het consult, het behandelplan, het plaatsen en het verwijderen. Daarnaast betaal je elke maand een beugelconsult, vanaf de maand na het plaatsen, hoe vaak je die maand ook langskomt. Dat maandbedrag is in 2026 bij een vaste beugel €37,05 tot €69,46, afhankelijk van de categorie, en vanaf de 25e behandelmaand €32,42. Per 1 januari 2027 gaan de tarieven voor orthodontie 2,96 procent omhoog (KNMT, 2026).

Welke categorie je hebt, hangt af van de beugel. Categorie 5 is een slotjesbeugel op één kaak, categorie 6 op boven- en onderkaak, en bij 8 en 9 zitten de slotjes aan de binnenkant van je tanden. Aligners zijn categorie 7 (NZa, 2026).

In 2026 zit na een vaste beugel het plaatsen van een spalkje of retentiebeugel, die je tanden op hun plek houdt, nog in het tarief voor het verwijderen. Dan staat F813 alleen voor extra retentie, of voor retentie na een uitneembare beugel of aligners (NZa, 2026). Vanaf 2027 verandert dat: het verwijderen kost dan minder, en de eerste retentiebeugel of het eerste spalkje komt er apart bij met F813, plus het materiaal (NZa, 2027).

Bij een vaste beugel komen de brackets en de draden er apart bij, bij aligners de doorzichtige hoesjes. Daar stelt de NZa geen bedrag voor vast. Heeft de praktijk een schriftelijke afspraak met je zorgverzekeraar, dan mogen de tarieven tot 10 procent hoger zijn. Gaat de beugel kapot, dan zit repareren in het tarief voor het plaatsen, behalve als je hem kwijtraakt of er onzorgvuldig mee omgaat (€32,19 in 2026).

De basisverzekering betaalt een beugel niet, ook niet voor kinderen, met één uitzondering: bijzondere tandheelkundige zorg (Zorginstituut Nederland, 2026). Dat geldt bij een zeer ernstige stoornis in de groei van gebit en kaken waarbij ook andere specialisten nodig zijn (Besluit zorgverzekering, 2026), of bij een afwijking die even ernstig is als schisis. Vanaf achttien jaar betaal je dan wel je eigen risico. Of een aanvullende tandartsverzekering iets vergoedt, verschilt per verzekeraar: vraag het na voordat je begint.

Wil je het eerst met je eigen tandarts bespreken, dan vind je de praktijken bij jou in de buurt, met telefoon en openingstijden erbij.